Begin bij je dak en je stroomverbruik. Kijk niet alleen naar hoeveel stroom je per jaar gebruikt, maar ook wanneer je die nodig hebt en of je verbruik gaat veranderen. Zo kun je voorstellen vergelijken op wat je zelf gebruikt en wat je teruglevert, in plaats van alleen op het vermogen van de panelen.
Is je dak geschikt?
De richting en helling van je dak hebben invloed op de opbrengst. Een schuin dak op het zuiden levert doorgaans meer stroom per jaar op. Een dak met panelen op oost en west kan ook geschikt zijn. De oostkant vangt vooral ochtendzon en de westkant middagzon. Daardoor is de opwek meer over de dag verdeeld, wat kan passen als je op die momenten stroom gebruikt.
Kijk ook naar schaduw van bijvoorbeeld een schoorsteen of een boom. Schaduw kan de opbrengst flink verlagen en verandert gedurende de dag. De beschikbare ruimte en obstakels bepalen bovendien hoeveel panelen er passen en waar ze kunnen liggen. Laat een installateur daarom het schaduwpatroon, de draagkracht en een passend legplan beoordelen. Een gunstige dakrichting alleen is niet genoeg.
Wat betekenen Wp, kWp en kWh?
Wp staat voor wattpiek en geeft het nominale vermogen van een paneel aan. Bij meerdere panelen samen gebruiken we vaak kWp. Dat is het vermogen in duizenden Wp.
Neem 10 panelen van elk 430 Wp. Samen hebben ze een nominaal vermogen van 4.300 Wp, oftewel 4,30 kWp. Daarmee weet je nog niet hoeveel stroom ze in een jaar opwekken of hoeveel je bespaart.
Die hoeveelheid stroom drukken we uit in kWh. Vraag daarom naast het paneelvermogen om een schatting van de jaarlijkse opbrengst voor jouw dak. Zo kun je voorstellen vergelijken op zowel de installatie als de verwachte opwek.
Hoeveel zonnepanelen passen bij je verbruik?
Pak je jaarafrekening erbij voor je huidige stroomverbruik. Verwacht je een warmtepomp of elektrische auto? Dan kan je verbruik stijgen en kunnen extra panelen interessant zijn. Kijk daarbij ook wanneer je de stroom nodig hebt. Wat je op een zonnige middag opwekt, kun je niet automatisch gebruiken op een avond waarop de panelen geen stroom leveren.
Vraag een installateur om een voorstel dat bij je verbruik past en vergelijk het eventueel met een groter systeem. Kijk bij beide hoeveel stroom je naar verwachting direct gebruikt en hoeveel je teruglevert. Een groter systeem kan meer opwekken, maar ook meer stroom terugleveren. Je dak helemaal volleggen is daardoor niet vanzelf de beste financiële keuze.
Een voorbeeld laat het verschil zien. Milieu Centraal schat voor 10 panelen van 435 Wp een opwek van 3.800 kWh per jaar. Dat systeem heeft een nominaal vermogen van 4,35 kWp. De werkelijke opbrengst hangt onder meer af van de ligging en helling van het dak.
Milieu Centraal gebruikt daarnaast ongeveer 30% direct zelfverbruik als gemiddelde aandeel van de opgewekte zonnestroom. Passen we dat gemiddelde toe op dit voorbeeld, dan gebruik je 1.140 kWh direct en lever je 2.660 kWh terug. Dit is een eigen berekening met een gemiddelde aanname, geen voorspelling voor jouw huishouden. Zonder je verbruiksprofiel kun je hieruit niet afleiden hoeveel stroom je nog van het net nodig hebt.
Zelfs als je panelen op jaarbasis evenveel opwekken als je woning verbruikt, ben je dus niet automatisch zelfvoorzienend. Opwek en verbruik vallen niet steeds samen.
Wat verandert er in 2027?
Tot en met 31 december 2026 kun je salderen: teruggeleverde stroom wordt verrekend met stroom die je van het net afneemt. Vanaf 1 januari 2027 kan dat niet meer. Voor stroom die je teruglevert, ontvang je dan een terugleververgoeding.
Tot 2030 geldt daarvoor een minimum van 50% van het kale leveringstarief. Dat tarief is zonder belastingen. Een leverancier kan daarnaast terugleverkosten rekenen. Vergelijk de vergoeding en die kosten dus apart. De minimumvergoeding zegt niet welk bedrag je na die kosten overhoudt.
Zijn zonnepanelen zonder salderen nog interessant?
Dat kan, maar de uitkomst verschilt per huishouden. Stroom die je direct zelf gebruikt, hoef je niet bij je leverancier te kopen. Over die stroom betaal je ook geen belastingen.
Je kunt bijvoorbeeld de wasmachine laten draaien of je elektrische auto laden wanneer de panelen stroom opwekken. Dat helpt alleen voor zover opwek en gebruik op hetzelfde moment plaatsvinden. Wat het financieel oplevert, hangt ook af van je contract.
Voor een persoonlijke berekening tellen daarnaast de installatiekosten, toekomstige stroomprijzen en onderhoud mee. Een vaste terugverdientijd kunnen we daarom niet geven. Een thuisbatterij is geen noodzakelijke standaardkeuze. Opslag kan helpen om meer eigen stroom te gebruiken, maar brengt kosten en milieu-impact mee.
Welke omvormer past bij je dak?
Zonnepanelen maken gelijkstroom. De omvormer zet die om in wisselstroom voor gebruik in huis. Het vermogen van de omvormer is vaak lager dan het totale nominale vermogen van de panelen. Laat de installateur beoordelen welke combinatie bij jouw installatie past.
Bij gedeeltelijke schaduw kunnen micro-omvormers of optimizers helpen om panelen afzonderlijk beter te laten werken. Zo kan schaduw op een paneel minder invloed hebben op de opbrengst van andere panelen. Hoeveel dat helpt, hangt af van het schaduwpatroon en het systeem. Bespreek daarom met de installateur of deze onderdelen zinvol zijn en hoe de panelen het beste op het dak kunnen worden verdeeld. De onderdelen nemen de schaduw zelf niet weg.
Wat moet je regelen?
- Controleer de vergunning. Voor de meeste daken is geen vergunning nodig. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht is extra aandacht nodig. Controleer je concrete plan via het Omgevingsloket of vraag de gemeente.
- Vergelijk offertes. Vraag meerdere vakbekwame bedrijven om een voorstel. Kijk niet alleen naar het aantal panelen, maar ook naar de werkzaamheden en garanties. Laat verschillen in de verwachte opbrengst en de gekozen omvormer uitleggen.
- Laat de elektrische situatie beoordelen. Vraag of de aansluiting en meterkast geschikt zijn en of de meter teruglevering kan registreren. Spreek af wie de zonnepanelen bij de netbeheerder aanmeldt.
- Controleer de btw op de offerte. Voor toepasselijke levering en installatie van zonnepanelen op of bij woningen geldt 0% btw. Controleer hoe afzonderlijke werkzaamheden en eventuele uitzonderingen worden behandeld. Bij het 0%-tarief kun je in het algemeen geen btw terugvragen.
Huur, VvE of geen geschikt dak
Huur je een woning? Bespreek eerst met de verhuurder of zonnepanelen mogelijk zijn en welke afspraken daarvoor nodig zijn. Bij een appartement met een vereniging van eigenaars, of VvE, zijn gezamenlijke afspraken nodig. Onderzoek die voordat je een individuele installatie laat uitwerken.
Heb je geen geschikt eigen dak? Dan kun je kijken of deelname aan een zonnestroomproject mogelijk is. De voorwaarden verschillen per project.
Duurzaamheid en onderhoud
Bij de productie van zonnepanelen komt uitstoot vrij. Over hun levensduur heeft zonnestroom volgens Milieu Centraal toch een lagere CO₂-uitstoot dan stroom uit fossiele bronnen. Dat betekent niet dat elke opgewekte kWh precies één kWh fossiele stroom vervangt.
Panelen vragen weinig onderhoud, maar controleer wel regelmatig de opbrengst. Zo kun je een onverwachte terugval opmerken en laten onderzoeken of er een probleem is.